‘Zinkstukkies…’

Onderstaand verhaal won de vierde prijs in de Provinciaal Groninger Schrijfwedstrijd van 2020. DE jury was erg lovend over het verhaal (zie Actueel)

Boukje van Geluk

Ik bin n Grunneger. van oorsprong heur, mout je waiten, want Ik woon ol bienoa mien huile leven in Attem, mor in mien haart bin ik nog aaltied n Grunneger. Zo, dat je dat eem waiten.
Nou stoan Grunnegers bekind om hun zuneghaid, stieveghaid, bokkeghaid, zwiegzoamhaid, aigenleks bedoelen vrumden sjachrijneghaid. En misschien is dat wel woar, mor ik bin doar n uutzundering op. Ie zal t misschien nait zain, mor ik bin de vrolekhaid zelve. Mor inderdoad, as ik om mie hin kieke, den zai ik veul, joa huil veul sjachrijnege koppen. Minsen kieken ontevreden, bint huilemoal nait gelukkeg meer. Woar ie ook lopen, in stad Grunnen zulf, of in t boetengebied in de provincie, overaal kieken de minsen sjacherijneg en ongelukkeg. Mor, en schrik nait minsen, ook in Attem woar ik woon en ook in Zwolle. En toun docht ik bie miezulf, zol der nou nait aargens in Nederland n plekkie of ploatse wezen woar minsen gelukkeg en vrolek bint. Aargens…

Ik besloot bie mie zulf es op onderzuik uut te goan en es huil goud rond te kieken en op te letten of ik ook aargens gelukkege minsen kon ontdekken. Ik pakte mien rugzak, n schoon stel onderbroeken en wat schone sokken en ik stapte in buzze noar Apeldoorn. Doar komt de keuning en keuningin nog wel aains en ik dacht zo, doar zallen minsen wel wat gelukkeger wezen. Wat denken ie? Nou, huilemoal nait. Net zoveul sjachrijneghaid as in Grunnen en as in Attem.

Toun docht ik bie mie zulf, ik mout netuurlek onder de grore rivieren wezen. Waant, doar, onder de grore rivieren, vieren ze aaltied carnavaal. Ie waiten wel die feestvierende en draankdrinkende en verklaide minsen dij deur stad op grote woagens rieden en versnipperde papiertjes op stroate goeien. Belachelek aaigelek, waant volgende dag mout t ollemoal weer opveegd worden. Mor toun ik er was, was er niks te doun. Dus, ie begriepen aal, allaineg mor sjachrijnege minsen. Woar vin ik t geluk nou wel, dacht ik. Woar in hemelsnoam…

Ik besloot tenlangenleste mor noar t boetenlaand te goan. Ik goa aargens hin woar zunnne schient, daacht ik. Doar zullen de minsen vroleker en gelukkeger wezen.
Ik raisde mit train en noa n poar uur kwam ik in een dörpie op t plattelaand aargens in Zuud Frankriek. De lucht was strak blaauw, zun ston hoog aan hemel. Bomen waren ollemoal gruin van kleur, vogels zongen mie oren van kop. Ik luip rond, n beetje doelloos, stroat noa stroat, mor zag gainaine. Gain mins. Ik kwam bie de dörpskaark uut, mit rondom de kaark n groot soortement plantsoen. Ik opende t oalde iezeren hek en luip t grindpad op. Links en rechts van mie zag ik veul gras. Hier en doar stonden klaine rechtopstoande stainen in t gras. Ik fronste mien veurheufd. Rechtopstoande stainen? Ik luip over t gras noar ain van de rechtopstoande stainen. Grafzerken waren t, bedaacht ik. Der ston n noam op: Jaques Tresoir, 7 joar, 5 moanden, 3 doagen, 1 uur en 10 minuten. Ik keek noar de zerk en kreeg troanen in mien ogen. n Kind, daacht ik. Hier ligt n kind begroaven en ik stoa hier om noar geluk te zuiken. Ik luip noar n aandere zerk en las Guido Chair, 9 joar, 10 moanden, 15 doagen, 5 uren en 3 minuten. Ik was huil verdraiteg. Ik luip nog laangs n aantal zerken; 1 joar, 2 moanden, 3 doagen en 9 minuten; 14 joar, 4 moanden, 29 doagen, 16 uren en 12 minuten. ‘n Kinderbegroafploats, daacht ik. Hier liggen aalmoal kinder. Ongelukkeg verluit ik dizze plek weer via t oalde iezeren hek.
Eem loater kwaam mie n oalde man tegemout, rimpeleg en deur de zun bruind. De man keek mie aan, bleef stoan en lachde mie vrundelek tou. Bonjour monsieur, zee ik.
Bonjour, antwoordde de oalde man.
Toun zaag ik dat de man n boukje om zien haals druig. n leren boukje aan n touwgie. n Vrumd gezicht, von ik. Wèl droagt nou een boukje om zien nekke. Moar wat ik vremd von was, dat de man zo vrolek was, terwail wie vlak bie n kinderbegroafploats stonden.
De oalde man keek mie aan en zee: Joe bennen n boetenlaander hè. Dat zai ik aan joen kleren, aan joen witte kleur. Wat doun joe hier, in ons oafgelegen dörp.
Ik zuik t geluk, antwoordde ik. Ik zuik t geluk, mor ik ken t naargens vinden. En jammergenog, ook in joen dörp vin ik het geluk nait.
De oalde man keek mie verboasd aan. Hai zee: Joe vergist joe meneer. Elkenain is hier gelukkeg, vuilt zich voak gelukkeg. Nou ja, nait de haile tied netuurlek, mor wel veul.
Elkenain gelukkeg? Dat ken toch nait.
Woarom nait?
Meneer, zee ik, Ik kom net van dij begroafploats. Doar liggen aalmoal kinder begroaven. Hou kinnen jullie in dit dörp den gelukkeg wezen?
Kinder? De oalde man keek mie verboasd aan. Kinder? Meneer, doar liggen huilemoal gain kinder. Doar liggen aalmoal volwassenen, maist oaldere minsen.
7 joar, 5 moanden,3 doagen, 1 uur en 10 minuten. Das toch n kind meneer.
Nee meneer, das gain kind, zee de man. Dat is de tied dij de dode gelukkeg west is. Elk moment dat wie gelukkeg bennen noteren wie in n boukje. En aan het end van ons leven worden de tieden bie elkoar opteld en ken je zain hou laang aine gelukkeg west is.
De oalde man nam zien aigen boukje van haals en las haardop: 18 joar, 11 moanden, 30 doagen, 19 uren en 59 minuten heb ik ol geluk in mien leven kend meneer. Al biena 19 joar bin ik gelukkeg.

Sinds dij tied droag ik ook n boukje om mien haals. Om mien geluksmomenten op te schrieven. Want dij heb ik veul meer dan ik docht. Doar bin ik wel achter kommen. En ik zol tegen joe en elkenaine willen zeggen: Noteer joen geluksmomenten, doar wod je nog gelukkeger van!